Stratejik planlama kimlerle yapılır? Bu soru özellikle büyüyen şirketlerde sık sorulur. Stratejik planlama, patronun tek başına oturup yazdığı bir metin değildir. Sağlıklı bir plan, yönü belirleyen karar vericilerle işi sahada yöneten ya da uygulayan yöneticilerin aynı çerçevede buluşmasıyla oluşur. Kısacası bu iş tek kişinin şahsi fikirleriyle değil, doğru kişilerin ortak aklıyla yapılır.
Stratejik planlama ekibi kimlerden oluşur?
İlk olarak masada şirket sahibi, ortaklar ya da en üst karar verici bulunmalıdır. Çünkü şirketin hangi yöne gideceğine, hangi riskleri alacağına ve en önemlisi de hangi fırsatları kovalamayacağına bu katman karar verir. Patron masada yoksa, özellikle aile şirketlerinde, o toplantı şirket çalışanlarının fikir tarama çalışması olur. Hayata geçmesi zorlaşır.
İkinci olarak genel müdür ve kilit yöneticiler sürecin içinde olmalıdır. Satış, finans, üretim, operasyon ya da insan kaynağı gibi alanlarda gerçekten yöneten isimler masaya gelmeden yapılan stratejik plan, çoğu zaman topal kalır. Bizim danışmanlıklarımızdaki gözlemlerimize göre, kâğıt üzerinde mantıklı duran birçok karar, uygulamada bu yüzden aksıyor.
Üçüncü olarak eğer konu sadece yönetimi değil de, aile şirketinde, aileyi ve şirketi müşterek olarak ilgilendiren bir konu ise, yönetimde rolü olan aile bireyleri de net bir çerçeveyle sürece dahil edilmelidir. Burada ölçü soyadı değil, sorumluluktur. Şirkette gerçekten karar, takip veya uygulama sorumluluğu taşıyan aile üyeleri katkı vermelidir. Sırf aileden olduğu için herkesin masaya oturması ise planı güçlendirmek yerine dağıtabilir.
Danışman ne zaman gerekir?
Her şirket danışmanla çalışmak zorunda değildir. Ama bazı şirketler kendi kör noktalarını artık içeriden göremez hale gelir. Patron çok yorulmuştur, yöneticiler günlük işlere gömülmüştür, aile ilişkileri de işin içine karışmıştır. Böyle durumlarda dış gözlem sadece faydalı değil, zaruridir.
Dışarıdan gelen danışman, şirket yerine karar vermez. Asıl görevi tartışmayı disipline etmek, zor soruları sormak ve herkesin bildiği ama net söyleyemediği meseleleri görünür hale getirmektir. Danışman yol gösterip önerir, kararı şirket verir. Eğer şirketinizde strateji konuşuluyor ama uygulama hep tek kişiye dönüyorsa, kurumsal yönetime geçişyaklaşımımıza göz atmanızda fayda var.
Kimler masada olmamalı?
Bu soru da önemlidir. Stratejik planlama toplantısı katılımcıları sırf kalabalık olsun, kurumsal gözüksün diye gelmiş kişiler olmamalı. Konuya veri, sorumluluk ya da karar katkısı vermeyecek kişilerin masada bulunması süreci yavaşlatır. Özellikle aile şirketlerinde bu hata sık yapılır. Rolü net olmayan kişiler sürece girdiğinde, planlama toplantısı stratejik çerçeveden çıkıp dağınık bir fikir oturumuna dönebilir.
Pek çok şirket stratejik planlama kimlerle yapılır sorusunu yanlış cevapladığı için planlar genelde kâğıtta kalıyor. Bu yüzden doğru yaklaşım şudur: Masada herkes değil, doğru kişiler olmalıdır. Az ama doğru kadro, kalabalık ama dağınık kadrodan daha değerlidir.
Stratejik planlama tek kişiyle olmaz ve kalabalıkla da başarıya ulaşmaz. Doğru denge gerekir. Patron yönü koyar, yöneticiler gerçeği masaya getirir, gerekiyorsa dış göz çerçeveyi netleştirir. Konunun temel mantığını daha geniş çerçevede görmek isterseniz stratejik planlama nedir yazısına, sürecin bütününü görmek isterseniz stratejik planlamayazısına bakabilirsiniz.
